Adıyaman Yöresel Ürünlerimiz

adıyaman tütünü

ADIYAMAN TÜTÜNÜ

Adıyaman tütünü,doğal ortamlarda güneş, su ve toprağın birleşiminden oluşan doğanın eşsiz gücünün tütün fideleriyle buluşmasıyla meydana gelen tütün bitkisinin geleneksel yöntemlerle doğranıp katkısız şekilde elde sarılması suretiyle halk arasında tüketilen bir tütün çeşididir.

çelikhan tütünü

ÇELİKHAN TÜTÜNÜ

Adıyaman’ın Çelikhan ilçesine özgü coğrafi koşullarda yetişen bu tütün ‘’Çelikhan Tütünü’’ coğrafi ürün işaretine sahip ilk tütündür.

HAFİF (YUMUŞAK) İÇİMLİ TÜTÜN

HAFİF (YUMUŞAK) İÇİMLİ TÜTÜN

Adıyaman ve yörelerinde yetişen bu tütün çeşidi gerek toprak yapısına göre gerek içerisindeki nikotin oranının düşük olmasından ötürü içen kullanıcı da yumuşak bir duman verir ve boğaz yakmaz.

ORTA İÇİMLİK TÜTÜN

ORTA İÇİMLİK TÜTÜN

Bu tütün çeşidi genellikle bitkinin orta kısmından elde edilen yapraklardan oluşan tütünlerden elde edilir ve içimi yumuşak içimli tütünün biraz üstünde bir sertliğe sahiptir. İçen kişide tokluk hissi uyandırıp genellikle orta yaşlı ve uzun süreli tütün içicileri tarafından tercih edilir.

ÖZEL İÇİMLİ TÜTÜN

ÖZEL İÇİMLİ TÜTÜN

Yörenin belli bölgelerinde özel yetişen bu tütünler özel olarak kıyılmakta ve doğal bir içime sahip olmaktadır, beyler tütünü olarak da bilinen bu tütün bal rengine benzer.

Bitlis Tütünü

BİTLİS TÜTÜNÜ

Damarsız ve altın sarısı bir renge sahiptir. Toz içermez saçaklıdır.

Andız Pekmezi

Ardıç ağacının kozalağından elde edilen bir pekmez çeşididir. El değmeden üretilen bu pekmezin sağlık üzerinde pek çok yararı bulunmaktadır.

Besni Kuru Üzümü

Üzüm zengin besin değeri ile önlemi bir yere sahip olan meyveler arasında yer almaktadır. Hem taze olarak hem de kurutulmuş olarak sofralarda yerini almaktadır. Tatlılarda, çerezlerin içinde ve yemeklerde kullanılarak tüketilmektedir. Yüksek besin değeri ile insan vücuduna önemli ölçüde fayda sağlamaktadır.

Cevizli Sucuk

Önceleri kışın tüketilmek için cevizli sucuklar kurutulur ve kış aylarında insanlar gerekli enerji ihtiyaçlarını cevizli sucuk ile karşılardı. Yüksek enerji değerine sahip olan cevizli sucuk aynı zamanda içerdiği besin kaynakları bakımından da önemli gıda maddelerinden biri haline gelmiştir. 100 gr. Cevizli Sucuk 332 kcal enerji verirken, 139 mgr. Fosfor, 1260 mgr Potasyum ve 33 mgr. Sodyuma sahiptir.

Sumak

Sumak bitkisinin meyvesinin kurutulup, öğütülmesinin ardından sumak baharatı elde ediliyor. Kokuyu azaltan ve sağlık için çeşitli faydaları bulunan sumak, ekşisiyle de gıdaların daha uzun süre korunmasına yardımcı oluyor.

Adıyaman Tütünü

Adıyaman’da onlarca aile tütünden geçimini sağlıyor ve daima doğal tütünü halka sunuyor. Türkiye ekonomisine oldukça önemli bir oranda katkı sağlayanAdıyaman tütünü birçok kişiye iş imkanı yaratıyor.

Tarih boyunca tütün üretimi devlet tarafından teşvik edilerek milli gelirde önemli bir paya sahip olması sağlanmıştır. Tüm dünyada tütün üretiminde ilk sıralarda olan ülkemiz Adıyaman tütününün tüm dünyaya tanıtımına özel bir önem veriyor. Ülkemiz, dünya tütün talebinin yaklaşık olarak yüzde 40’ını karşılıyor ve hem ülkemiz için hem de bölgemiz için önemli bir geçim kaynağı yaratıyoruz.

Önemli oranda tütünü yabancı ülkelere ihraç ederek dünyada bir marka olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz. Tütün üretimindeki bu hızlı artış ülkemizin ekonomisinin canlanmasına ciddi oranda bir katkı sağlıyor. Diğer ülkelere önemli oranda ihraç edilen tütün, birçok ülkeyle kıyaslandığında ciddi bir kalite farkını ortaya koyuyor. Kokusu, rengi ve doğal olarak üretilmesiyle oldukça ayrıcalıklı bir yere sahip olan Adıyaman tütünü ülkemiz dışında da ciddi oranda bir talep gördüğü açıktır.

Çelikhan Tütünü

Tütün, harmanlarına sertlik vermek gayesiyle kullanılan tatlı sert, kendilerine has kokulu, “pipoluk” olarak ta kullanılabilen, yaprakları zenepsiz, yaşmaklı, sığır dili şeklinde, kurutulmuşu açık sarı, karınlı küt uçlu, elastik, dokuları ince ve yumuşaktır. Bileşimleri: (%) 2.85-5.35 nikotin, (%) 9.40-20.50 indirgen şeker, (%) 0.20-1, 15 nitrat İçerir.

Hasat: Bitki boyları istenen seviyeye geldiği zaman belirli sayıda yaprak bırakarak üst yapraklarının tomurcuk veya çiçek salkımı ile birlikte alınması şeklinde yapılan tepe kırma İşleminden 10- 15 gün sonra 1 filiz almaya (koltuk almaya) başlanır. Filiz alma işlemi 7-10 gün arayla, 2-3 kez yapılır.

Soldurma işlemi tamamlanan yapraklar ipe dizilerek güneşte veya gölgede kurutulur. Güneşte kurutmada 5-8 günden fazla güneşte bırakılmamalı, yapraklarn üzeri koruyucu örtü İle örtülmeli, bu süre sonunda asıl kurutma yerlerine almalıdır. Gölgede kurutmada tam soldurulmamış yapraklar iplere dizilerek güneş görmeyen biraz hava akımı olan kurutma yerlerine ipin her iki ucu asılarak yapılır, Kurutmada, yapraklar ipe dizilirken fiziki zarar görmemeli ve birbirine değmeden kurutulmalıdır. Tütünün işlenebilmesi için nem oranı (tavlı) %20 olmalıdır. Tabii tavlama ilkbahar ve sonbaharda havaların yağışlı, nispi nem oranı yüksek günlerde yapraktaki nem %20 civarında olduğu zaman, suni tavlama sıcaklığın yüksek olduğu zamanlarda, oda içerisinde yaprak tütünler iplerle beraber sıra ile dizilip üzerlerine su püskürtülerek yapılan tavlamadır.

İşlenmesi: Tavlanan tütün yapraklarının bozuk veya arızalı olanları atılıp, aynı boy ve renk

Adıyaman Tütünü

Tütün, harmanlarına sertlik vermek gayesiyle kullanılan tatlı sert, kendilerine has kokulu, “pipoluk” olarak ta kullanılabilen, yaprakları zenepsiz, yaşmaklı, sığır dili şeklinde, kurutulmuşu açık sarı, karınlı küt uçlu, elastik, dokuları ince ve yumuşaktır. Bileşimleri: (%) 2.85-5.35 nikotin, (%) 9.40-20.50 indirgen şeker, (%) 0.20-1, 15 nitrat İçerir.

Hasat: Bitki boyları istenen seviyeye geldiği zaman belirli sayıda yaprak bırakarak üst yapraklarının tomurcuk veya çiçek salkımı ile birlikte alınması şeklinde yapılan tepe kırma İşleminden 10- 15 gün sonra 1 filiz almaya (koltuk almaya) başlanır. Filiz alma işlemi 7-10 gün arayla, 2-3 kez yapılır.

Soldurma işlemi tamamlanan yapraklar ipe dizilerek güneşte veya gölgede kurutulur. Güneşte kurutmada 5-8 günden fazla güneşte bırakılmamalı, yapraklarn üzeri koruyucu örtü İle örtülmeli, bu süre sonunda asıl kurutma yerlerine almalıdır. Gölgede kurutmada tam soldurulmamış yapraklar iplere dizilerek güneş görmeyen biraz hava akımı olan kurutma yerlerine ipin her iki ucu asılarak yapılır, Kurutmada, yapraklar ipe dizilirken fiziki zarar görmemeli ve birbirine değmeden kurutulmalıdır. Tütünün işlenebilmesi için nem oranı (tavlı) %20 olmalıdır. Tabii tavlama ilkbahar ve sonbaharda havaların yağışlı, nispi nem oranı yüksek günlerde yapraktaki nem %20 civarında olduğu zaman, suni tavlama sıcaklığın yüksek olduğu zamanlarda, oda içerisinde yaprak tütünler iplerle beraber sıra ile dizilip üzerlerine su püskürtülerek yapılan tavlamadır.

İşlenmesi: Tavlanan tütün yapraklarının bozuk veya arızalı olanları atılıp, aynı boy ve renk

Adıyaman Tütünü

Adıyaman tütünü boğaz yakmayan tütün türlerinden biridir. Adıyaman’ın Çelikhan ilçesine özgü bir tütündür. Diğer klasik tütünlere oranla daha hafif ve ağızda acı bırakmayan özelliği bulunmaktadır. Yetiştikten sonra kurutularak kıyılmaktadır.

Adıyaman ovalarında ve Çelikhan dağlarında yetişen tütünler bulunmaktadır. Ovalarda yetişen tütüne Adıyaman tütünü ismi verilirken dağlarda yetişen tütüne ise Çelikhan tütünü denmektedir. Tütünler sigaranın yapımında kullanılan bitki türlerindendir. Her sene yeniden dikilen bu bitki genellikle bir sene içerinde yetiştirilip toplanmaktadır.

Tütün Çeşitleri Nelerdir?

Dünyanın farklı bölgelerinde yetişen tütünlerin birden fazla çeşidi bulunmaktadır. Patlıcangiller ailesinden olan tütün çeşitleri sigara içerisine koyulan bitkidir. İçilen tütünler farklı alanlarda da kullanılmaktadır. Dik şekilde büyüyen tütünler yapışkan yapılara sahiptir. Amerika tütünün gerçek ana yurdudur. Ancak Adıyaman tütünü, Çelikhan tütünü ve işlenmiş tütünler olarak üç ayrı çeşitte bulunmaktadır. Bu çeşitlerin ise kendi aralarında farklı türlerde bulunmaktadır.

Tütünün Zararları Nelerdir?

Tütün çeşitlerinin kullanılması durumunda insan sağlığına yüksek oranlarda zarar vermektedir. Bu zararlardan en fazla bilineni ise akciğer kanserini oluşturmasıdır. Hücreleri yaşlandıran tütünün zararları epey fazladır. Tütünü bırakamayan kişiler için Adıyaman tütünü önerilmektedir. Adıyaman tütünü yumuşak içimlidir. Ancak Adıyaman tütünü de her ne kadar yumuşak içimli olsa da zararı vardır. İşte genel olarak tütünlerin zararları şu şekildedir;

  • Mide Hastalıklarına neden olmaktadır.
  • Depresyon ve siniri çağrıştırır
  • Damarlarda ve kalpte tıkanıklığa sebep olmaktadır.
  • Dişlerde ve yüzde sarılık oluşturur.